Kamil Michaluk Kamil Michaluk

Mit lewej i prawej półkuli. Czy rzeczywiście jedna z nich dominuje?

29 stycznia 2021
Potrzebujesz ok. 4 min. aby przeczytać ten wpis
Udostępnij

Teoria o dwóch półkulach mózgu, spośród których jedna jest dominująca, sięgają XIX w. Prowadzono wtedy badania nad osobami z uszkodzeniem tego organu, których skutkiem było przypisanie poszczególnym płatom różnych funkcji.

Również obecnie napotykamy na testy mające sprawdzić, która z półkul u nas dominuje. Czy warto zwracać na nie uwagę?  

O czym mówi teoria dominacji jednej półkuli?

Wspomniane badania z XIX wieku dały początek myśleniu o ludzkim mózgu w kategoriach dychotomiczności. Podział na dwie półkule, w których kryły się odmienne zdolności, miał przejawiać się zupełnie różnymi uzdolnieniami w życiu. Czym w świetle teorii różniły się osoby z dominującą prawą półkulą od tych, u których przeważała lewa? 

„Prawopółkulowcy”

Fotograf z tatuażem
(fot. Nicole Geri, źródło: unsplash.com)

Mieli być indywidualistami i lekkoduchami o cechach twórczych oraz silnie rozwiniętej kreatywności. W świetle teorii dominacji w opis ten najlepiej wpisywali się artyści.

„Lewopółkulowcy”

Mężczyzna za biurkiem
(fot. Icons8 Team, źródło: unsplash.com)

To rzekomo osoby bardzo analityczne, skrupulatne i uporządkowane, przejawiający uzdolnienia w zakresie nauk ścisłych. Ich archetypem mógłby być np. ekonomista, księgowy lub urzędnik.

Asymetria mózgu – fakty 

W praktyce ludzki mózg rzeczywiście jest asymetryczny, jeśli chodzi o rozkład poszczególnych funkcji. Jest również fizycznie podzielony na dwie półkule. Lewa półkula odpowiada za zdolności językowe i logiczne myślenie. Prawa zaś jest ośrodkiem kreatywności i zdolności artystycznych. 

Mimo tego, teoria dominacji jednej z nich jest bardzo dużym uproszczeniem. Podział mózgu nie jest bowiem równoznaczny z tym, że któraś z półkul może dominować i odpowiadać za nasilenie cech czy konkretnych umiejętności.

Połączenie dwóch budynków
(fot. John Towner, źródło: unsplash.com)

W rzeczywistości nie jest możliwe utożsamienie dominacji jednej z części mózgu, bo większość problemów rozwiązywanych przez nas wymaga uruchomienia skomplikowanych powiązań w tym organie. Dotyczy to m.in. trudnych zadań logicznych. Obie półkule różnią się nie zadaniami, które wykonują, ale bardziej sposobem ich wykonania. Dobrym przykładem jest nauka języka, gdzie:

  • lewa półkula odpowiada za gramatykę i słownictwo, podczas gdy…
  • … prawa półkula jest odpowiedzialna za intonację i akcentowanie.

Co z testami na dominację którejś półkuli?

Niestety, psychologia popularna często nie nadąża za rozwojem badań naukowych i przez długie lata po obaleniu danej teorii, nadal serwuje ją odbiorcom jako prawdę. Tym samym teoria dominującej półkuli wciąż jeszcze odgrywa duże znaczenie np. w próbach wspierania rozwoju zawodowego pracowników przedsiębiorstw. Uczą się oni jak uwolnić kreatywność lewej półkuli i wykorzystać ukryty potencjał prawej. 

Niezależnie więc od tego, jak bardzo testy na dominację półkuli są rozbudowane i ciekawie skonstruowane, w praktyce utwierdzają stereotypowe przekonania. Najgorsze jest jednak to, że mogą dawać iluzję potrzeby pracy nad kompetencjami, które niekoniecznie wymagają z naszej strony dużego zainteresowania. 

Dlaczego lubimy mity?

Zszokowana dziewczyna
(fot. Colton Sturgeon, źródło: unsplash.com)

Co daje nam upieranie się przy tym, że jesteśmy kreatywnymi „prawopółkulowcami” lub „lewopółkulowi”, i opieramy się wyłącznie na faktach? Pomimo badań i obalania takich teorii, przeniknęły one głęboko do naszej świadomości. Dlaczego?

Potrzeba uporządkowania rzeczywistości

Łatwe wytłumaczenia dla zawiłych spraw zawsze są pociągające i czasem robią zawrotne kariery – na czym bazuje wiele teorii spiskowych. Podobnie jest z teorią dominacji jednej półkuli, do której się przywiązaliśmy, bo w przystępny sposób tłumaczy nam różnice pomiędzy ludźmi.

Czasami w ten sposób usprawiedliwiamy też brak solidnej pracy nad swoim rozwojem, na zasadzie: „nigdy nie będzie ze mnie dobry księgowy, bo mam lepiej rozwiniętą prawą półkulę”. W ten sposób sami się ograniczamy, jednocześnie pozostając w bezpiecznej strefie komfortu.

Niestety, ale utrwalanie tego przekonania jest szansą na zarobek specjalistów od rozwoju osobistego i firm, które oferują całe zestawy kursów i ćwiczeń, mających poprawić funkcjonowanie którejś części naszego mózgu i rozbudzić drzemiące w niej możliwości. Powstają nawet specjalne aplikacje na telefon! Wszystko opiera się na sprawnym marketingu, dlatego pamiętajmy, aby z dużą rozwagą podchodzić do takich ofert. 

Zdjęcie główne artykułu: fot. Natasha Connell, źródło: unsplash.com

polecane wpisy
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *