Klaudia Kostyra Klaudia Kostyra

Czym jest postawa proaktywna i jak ją wzmacniać?

10 stycznia 2022
Potrzebujesz ok. 5 min. aby przeczytać ten wpis
Udostępnij

W życiu niektórzy ludzie płyną z prądem, a niektórzy sami wybierają swoją drogę. Te dwie postawy określamy jako reaktywną i proaktywną.

Proaktywność jest uważana ze jeden z elementów produktywności oraz klucz do osiągnięcia sukcesu i harmonii. Proaktywni ludzie nie potrzebują wskazówek z zewnątrz, samodzielnie podejmują decyzje i działania, są też gotowi wziąć za nie odpowiedzialność. W odróżnieniu od nich ludzie reaktywni za swoje niepowodzenia obwiniają innych i pasywnie podchodzą do problemów oraz zmian. Dlatego to postawa proaktywna jest tą pożądaną w każdej dziedzinie życia. Jak więc ją rozwijać?

Czym jest proaktywność?

W psychologii humanistycznej termin proaktywność oznacza świadomą reakcję człowieka na bodźce ze świata zewnętrznego. Innymi słowy, jest to świadome pragnienie wpływania na zachodzące wokół niego wydarzenia, zjawiska i procesy. Osoba proaktywna jest w stanie sama wybrać, jak zareagować na to lub inne wydarzenie czy sytuację. Robi to na podstawie analizy i wnikliwej oceny, a nie impulsu i emocji.

Proaktywność nie jest łatwa – wymaga zdolności przewidywania i uwzględniania różnych wariantów wydarzeń, podejmowania ważnych i świadomych decyzji, a także wzięcia na siebie odpowiedzialności za całe swoje życie.

W swojej książce „7 nawyków skutecznego działania” Stephen Covey wskazuje, że czynniki zewnętrzne w życiu każdego człowieka można rozdzielić na dwie sfery, tak zwane kręgi – krąg wpływu (wewnętrzny) i krąg zainteresowań (zewnętrzny). Ten pierwszy określa te czynniki, na które mamy wpływ, a drugi te, które są poza naszą kontrolą. Osoba proaktywna skupia się na realizacji zadań z kręgu wpływu, a osoba reaktywna więcej uwagi poświęca narzekaniu na te czynniki, których zmienić nie może.

Zalety płynące z postawy proaktywnej

Proaktywność w każdej dziedzinie życia znacząco zwiększa nasze wyniki i prowadzi do sukcesu. Płynięcie z prądem jest o wiele łatwiejsze niż zmaganie się z nim, ale to właśnie przez zmagania można osiągnąć to, czego pragniemy i zrealizować marzenia.

Stephen Covey uważa proaktywność za podstawową umiejętność wysoce skutecznych ludzi. W swojej książce autor wymienia takie zalety proaktywnej postawy, jak:

  • umiejętność wyznaczania sobie celów i ich osiągania;
  • odpowiedzialne podejście do swojego życia;
  • zrozumienie, że niezależnie od tego, co się dzieje, mamy wybór;
  • świadomość własnej wolnej woli;
  • rozwijanie kreatywnego myślenia i wyobraźni w poszukiwaniu rozwiązań.

Jak rozwijać postawę proaktywną?

Proaktywność to cecha zdecydowanie pożądania i charakterystyczna dla ludzi sukcesu. Na szczęście można nad nią pracować i wykształcić w sobie odpowiednie nawyki. Oto kilka porad, jak to osiągnąć i na co zwrócić uwagę.

Działaj w kręgu swoich wpływów

Jeśli chcesz stać się bardziej proaktywny, powinieneś myśleć o tym, co znajduje się w kręgu twojego wpływu. Nie marnuj cennego czasu na złość, urazy i inne negatywne emocje. Zamiast tego zadaj sobie pytanie, czy możesz coś zmienić? Jeśli możesz, pomyśl w jaki sposób. Rób to za każdym razem, gdy napotkasz jakieś problemy. Szybko zauważysz, że podchodzisz do nich spokojniej, wszystkie wysiłki kierujesz na poszukiwanie rozwiązań.

Wnikliwie analizuj

Staraj się oceniać każdą sytuację z różnych perspektyw, próbuj przewidzieć rozwój wydarzeń i ocenić, co możesz zrobić w danej chwili i przy obecnych zasobach. Analizuj także własne reakcje i sposób myślenia. Wyciągaj wnioski z własnych doświadczeń, ucz się na błędach i zadawaj pytania, które naprowadzą Cię na rozwiązania.

Odpowiednio zarządzaj swoim czasem

Jeśli chcesz być bardziej proaktywny, wyznaczaj sobie mniejsze i większe cele i określaj, czego potrzebujesz do ich realizacji, a potem je realizuj. Planuj wszystko z wyprzedzeniem i organizuj swój czas tak, by tracić go jak najmniej na rzeczy nieważne i zbędne.

Zapobiegaj problemom

Na pustej kartce papieru zapisz, które obszary życia są dla ciebie najważniejsze: rodzina, zdrowie, kariera, finanse itd. Teraz pomyśl o możliwych problemach w każdym z nich. Gdy je określisz, spróbuj ustalić, w jaki sposób możesz się przed nimi chronić.

Jeśli jest to zdrowie, poddaj się badaniom lekarskim w odpowiednim czasie. Zmień swoje odżywianie, uprawiaj sport. Poświęć wystarczająco dużo czasu na sen i odpoczynek. W sferze finansowej przydaje się umiejętność planowania budżetu. Odłóż część każdej wypłaty, by mieć oszczędności na kryzysowe i nieprzewidziane okoliczności.

Podejmuj świadome decyzje

Zrozum, jakie skutki mogą mieć twoje decyzje i podejmuj je w sposób przemyślany, a nie impulsywny. Twoje działania powinny być efektem analizy i planu, a nie emocji i przypadku. W razie niepowodzenia to ty ponosisz za nie odpowiedzialność, nikt inny.

Nastrój się pozytywnie

Wyrzuć ze swojego słownika: „niemożliwe”, „nie da się”, „nie umiem”. Zamiast tego skup się na tym, co możesz i umiesz zrobić, i rób to. Zachowaj pozytywne nastawienie i uwierz w swoje możliwości. Nie warto też marnować czasu na narzekanie i negatywne emocje, które nie przyniosą żadnych rezultatów i niczego nie zmienią.

Proaktywna osoba we wszystkim i zawsze znajdzie właściwe wyjście i produktywne rozwiązanie. Pamiętaj, że Twoje życie należy tylko do Ciebie i tylko Ty możesz je zmienić na lepsze. To twoje decyzje są podstawą wszystkich pozytywnych i negatywnych zmian, dlatego nie bój się wziąć za nie odpowiedzialności i zostać panem swego losu.

Zdjęcie główne: Brooke Cagle/unsplash.com

polecane wpisy
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *